ورزگ ومطالب آموزشی
ورزگ ومطالب آموزشی 
قالب وبلاگ

تهيه كادرهاي دو و سه زهواره بدون ظرف شربت خوري و با ظرف

در گذشته توليد كنندگان ملكه زنبور عسل قابهاي دو زهواره اي ساخته  و سلول ملكه را بر روي انها قالب ريزي مي كردند و پيوند را در داخل انها انجام ميدادند.در اين گونه قابها در هر كادر حداكثر 30-25عدد سلول پيوند جاي ميگرفت.ولي اخيرا كادرهاي سه زهواره ساخته شده است كه با استاندارد قابهاي كندوي لانگستروت تناسب و هماهنگي دارند و هر كادر حدود سه زهواره 15 تايي و در مجموع 45 سلول مومي را در خود جاي مي دهد و راندمان توليد سلول در انها بسيار زياد است.

حتي در برخي از زنبورستانها به علت قوي بودن كلنب هاي شروع كننده با جمعيت فراوان تعداد دو كادر 45 تايي سلول پيوند شده را در داخل ان مستقر ميكنند و اغلب سلولها به مدت 24 ساعت پذيرفته شده و سپس به كندوي خاتمه دهنده منتقل مي شوند.

سلولهاي مومي ملكه زنبورعسل توسط قاب چوبي (سلولهاي مصنوعي)ملكه،معمولا از موم زنبورعسل و يا از پلاستيك ساخته مي شوند.براي ساختن سلولهاي مصنوعي مومي بايد سعي شود از موم خالص زنبورعسل استفاده شود و اين موم از هر گونه ناخالصي مخصوصا بقاياي سموم حشره كشه عاري باشد.ساختن سلولهاي مصنوعي توسط قابهاي چوبي انجام ميگيرد.

اگر نياز به سلول مصنوعي كم باشد مي توتن از قالبهاي تكي كه در هر مرحله (ساخت)فقط يك سلول روي ان ساخته ميشود استفاده كرد.قابهاي جمعي ممكن است حاوي15تا16قالب تكي باشند  و در مرحله ساخت به همين تعداد سلول مومي ساخته مي شوند.هر يك از قالبهاي تكي از چوب محكم و كاملا خشك ساخته مي شوند و س از گرد كردن ان را به طول تقريبي 5/7سانتيمتر در مي اورند.اين قالبها از فاصله 25/1سانتيمتري انتها بايد طوري باريك شوند كه قطر انها  در ان محل حدود4/9 ميليمتر بوده و به تدريج كم شده و در انتها به حدود5/7-6 ميليمتر برسد.انتهاي قالب بايد كاملا گرد باشد به طوري كه به كف سلول حالت مقعر بدهد.سطح قالب چوبي  بايد كاملا صاف و نرم باشد.براي ساختن سلولهاي مومي ملكه زنبورعسل بايد موم را در ظرف مخصوص دو جداره ريخت.در جدار زيرين ظرف مذكور اب ريخته و ظرف را روي اجاق گاز به ارامي حركت داده تا موم كه در ظرف بيروني قرار دارد به طور غير مستقيم و با حرارت اب به جوش امده و ذوب شود.درجه حرارت موم ذوب شده بايد كمي بيشتر از درجه ذوب ان يعني65 درجه سانتيگراد باشد.

چند ساعت قبل از ساختن سلولهاي مصنوعي قالب چوبي را در ظرف مخصوصي كه حاوي اب صابون ولرم و بدون عطر است خيص ميكنند تا حالت لغزندگي پيدا كرده و سلولها با راحتي از ان جدا شوند.پس از انكه موم مذاب شده اماده شد،قالب را ازاب صابون خارج كرده و ان را تكان ميدهند تا قطرات اب صابون از انتهاي قالب جدا شود.سپس قالب را به ارامي وارد موم مذاب ميكنند، به طوري كه تا حدود يك سانتيمتري موم قرار گيرد.انگاه به طور سريع قالب را از موم خارج كرده و چند لحظه در بالاي ظرف و در مجاورت هوا نگه ميدارند تا موم سفت شود.مجددا قالب را وارد موم مذاب كرده و سپس خارج ميكنند.اين عمل را 3تا4 مرتبه تكرار ميكنند تا لايه نازكي ازموم روي قالب تشكيل شود.

سلولهاي ساخته شده مومي را روي زهواره چوبي به طول 42و عرض 5/2 و ضخامت يك سانتيمتر كه قبلا چند قاشق  موم مذاب روي ان ريخته شده است قرار مي دهند و با قاشق مقداري موم مذاب در حد فاصل سلولها و پايه هاي مومي روي زهواره ميريزند تا به هم متصل شوند.سپس قالب سلولها و پايه هاي چوبي زير ان را برداشته و در ظرف اب سرد قرار ميدهند و با فشار هماهنگ انگشتان دو دست به طرفين زهواره ان را از قالب جدا ميسازند.با اين كه كليه سلولهاي مومي روي زهواره و پايه ان مستقر مي شوند.در اين حالت كليه سلولها در اب شسته ميشوند تا باقيمانده اب صابون از انها خارج شود.اطراف زهواره را بايد تراشيده و سلولهاي ساخته شده را جهت خشك شدن به صورت وارونه نگهداري نمود.سلولهاي مصنوعي پلاستيكي نيز با قالبهاي مخصوص ساخته شده ودر روي زهواره هاي چوبي حاوي لايه هاي موم قرار داده ميشوند

توليد ملكه زنبورعسل به روش موزائيكي و كماني

زنبورداران اغلب براي رفع نياز زنبورستان خود اقدام به توليد ملكه با تعداد محدود مي كنند.براي اين كار ابتدا در فصل مساعد سال و وفور گرده گل وشهد در منطقه از بين كندوهاي خود يك كندوي پرتوليد و ارام را انتخاب كرده و از قابهاي حاوي نوزاد كندو به دو روش زير ملكه زنبور عسل توليد ميكنند:

الف- روش كماني توليد ملكه

در اين روش يكي از شانهاي پر تخم و يا لاروهاي بسيار جوان(حدود5/1-1 روزه) را انتخاب كرده و قسمت پايين شان را با چاقو يا تيغه داغ و تيز به صورت هلالي يا كماني با دقت ميبرند به طوري كه به سلولهاي كناري ان اسيبي نرسد.در اين حالت تمام قابهاي داراي نوزاد،لاروهاي جوان و تخم روز را بدون زنبورهايي كه رويشان نشسته اند به كندوي ديگري انتقال مي دهند و قابهاي با سلولهاي سر بسته را به جاي انها از ساير كندوهاي كمكي به داخل كندو مي اورند.هر گاه در اين كندو سلولهاي ملكه سر بسته اي وجود داشته باشد فوران انها را خراب نموده و با دقت لاروهايشان را به بيرون ميريزند.انگاه قابي را كه به صورت كماني شكل و از قسمت حاشيه بريده شده و داراي سلولهاي حاوي تخم و لارو بوده و بسيار جوان است به صورت متناوب دو سلول را از لارو و تخم تخليه نموده  و يك سلول را باقي مي گذارند(با سوزن پيوند انها را خالي ميكنند)و مجدادا دو سلول را تخليه و يك سلول را باقي مي گذارند.قاب فوق را در وسط جمعيت كندوي بي ملكه قرار داده و دو قاب شفيره مسن در دو طرف ان قرار مي دهند.در اولين كنترل (حدود5روز بعد)تعداد زيادي سلول سرباز ملكه در حاشيه برش كماني ظاهر مي شوند كه همگي براي انتقال به كندوي جفتگيري و يا يتيم شده قابل استفاده مي باشند.همين كار را به كمك دو جمعيت متفاوتنيز مي توان انجام داد كه در ان يك جمعيت را به عنوان جمعيت مادر انتخاب نموده و جمعيت ديگر نقش جمعيت پرستار را به عهده دار مي باشد.

تمام لاروها را از جمعيت مادري انتخاب مي كنند و پرستاري را به عهده جمعيت پرستار بدون ملكه قرار مي دهند.كندوي پرستار را كنترل كرده و تمام پستانكهاي موجود در ان را خراب ميكنند.

هر گاه در جمعيت پرستار تعدادي پستانك يا لاروهاي جوان كمتر از سه روز(يك تا دو روزه)يا تخم وجود داشته باشد زنبورها از نزديكي به كارگران روي قاب كماني خوداري خواهند كرد.به همين دليل بايد انها را به كندوي ديگري انتقال داد و در كندوي پرستار منتقل نمود ملكه كندوي پرستار نيز بايد از قبل حذف گردد

براي تامين شرايط مناسب جفتگيري ملكه توليد زنبورهاي نر از نژاد خوب و به تعداد مورد نياز اهميت زيادي دارد.همان طور كه عسل براي زنبوردار اهميت دارد وجود زنبور نر براي پرورش دهنده ملكه ضروري و مهم است.از اين رو برنامه ريزي دقيق براي توليد زنبورهاي نر مناسب امر مهمي به شمار ميرود.دوره دگرديسيزنبورهاي نر طولاني تر از زنبورهاي كارگر و ملكه ست و فاصله بلوغ انها با ملكه نيز بسيار زياد است.اولا به دليل اينكه ملكه 16 روزه و نرها24 روزه متولد ميشوندبايد اختلاف زماني 8 روزه مورد توجه قرار گيرد.ثانيا بلوغ جنسي نرها طولاني تر از ملكه است زيرا ملكه بين 10-4 روزه ونرها14-10روزه بالغ ميشوند،بنابر اين براي تطبيق زمان جفتگيري انها بايد مسائل مذكور مورد بررسي قرار گيرد.

به طور كلي 8 عدد زنبور نر بالغ براي جفتگيري با ملكه مورد نياز است.يك قاب كه دو طرف ان توسط ملكه تخم نر ريخته شده باشد حاوي حدود 3000عدد تخم است كه از اين تعداد2000سلول تولد يافته و بقيه تلف ميشوند.از يك سو از 2000زنبور نر باقي مانده تا زمان بلوغ جنسي حدود 20درصد انها از بين ميروند و از سوي ديگر همه انها همزان به بلوغ جنسي نمي رسند.

معمولا 50درصد كل نرها به طور كامل بالغ شده و اماده جفتگيري با ملكه هستند.يك توليد كننده ملكه بايد به ازاء هر ملكه حدود 40زنبور در نظر بگيرد.

روش كار

همان طور كه براي پرورش ملكه مادري(كندوي مادري)روش مخصوصي وجود دارد در مورد توليد نرها نيز به كندوي پدري نياز است.بايد كلني پدري را با صفات معيني مانند توليد بالا و ارامش و مقاومت برتر انتخاب كرد.اين كندوها بايد حدود يك ماه قبل از شروع اولين پيوند سلول ملكه زنبورعسل سازماندهي و تغذيه وانتخاب شوند.تغذيه كلني هاي پدري با استفاده از خمير كمكي و شربت قند يا عسل بايد حدود 5/1ماه قبل از شروع پيوند صورت گيرد.

روز46=12روز+24روز+10روز=مدت تغذيه كلني پدري(قبل از پيوند)

12(بلوغ جنسي نرها)24(از تخم تا تولد نرها)10(قبل از تخمريزي ملكه)

به ازاء هر 200 كندوي جفتگيري ملكه زنبورعسل بايد يك كندوي پدري سازماندهي نمود.بيشتر توليد كننده ها كلني پدري را به تناسب ظرفيت توليد ملكه  خود تهيه مي كنند.روشهاي پرورش زنبورهاي نر متفاوت بوده و هر كدام شرايط و ويژگيهاي خاص خود را دارا مي باشند كه ذيلا هر كدام توضيح داده مي شوند.

 روش اول- در كلني هاي پدري شانهاي عسل روباز را در طرفين كندو قرار داده و سپس بقيه شانهاي شفيره مسن را مي چينند و يك شان گرده گل در وسط و مجاور پوكه حاوي تخمهاي نر قرار مي دهند و بقيه فضا را به قابهاي شفيره كارگران مسن اختصاص مي دهند.در صورت فقدان عسل كندو را با شربت و غذاي كمكي تقويت مي كنند.هر 10الي15 روز يك قاب پوكه مخصوص تخمريزي نر ها  توسط ملكه در كندو قرارداده مي شود.كلني بعد از مدتي پر جمعيت شده  و با كمبود جا مواجه مي شود.در اين حالت بايد يك نيم طبقه در زير كندو قرار داده شود تا زنبورهاي صحرايي در طبقه پايين تردد كنند.شفيره هاي طبقه بالا  پس از تولد عسل را از پايين به بالا مي برند و در پوكه ها قرار مي دهند.هميشه بايد جاي پوكه هاي پايين را با عسلهاي بالا تعويض كرد.

روش دوم- در اين روش بعضي از توليد كنندگان از يك ملكه چندين ملكه توليد كرده و تعداد زيادي از ملكه هاي توليد شده را گاز كربنيك مي دهند تا در شروع تخمريزي انها تسرسع شود.استفاده از گاز كربنيك مدت15 روزه تخمريزي را به 4-3روز تقليل مي دهد. گاز كربنيك محرك هورمون G.H (Gournol horemone) يا هورمون جواني است.

روش سوم- استفاده از نر هاي توليد شده توسط كارگرهاي تخمگذار است.گرچه تعداد اين نرها در كلني كم است اما نرهاي  خوبي خواهند شد.با خروج ملكه و يتيم كردن كردن كلني كارگرها نر زا شده  ودر داخل پوكه تخمگذلري مي كنند.البته اين كار بسيار طولاني بوده و دير صورت ميگيرد.براي يك توليد كننده حدود 200-100عدد زنبور نر به طور كافي در زنبورستان وجود دارد اما براي توليد كنندگان ملكه هاي تجارتي و در سطح فراوان لازم است كه حتما كلني هاي پدري تشكيل شود.متاسفانه در ايران هيچ سازماني فاصله و ظرفيت زنبورستانها را كنترل نمي كند و زنبورداران نيز اين مسئله را رعايت نمي كنند.در چنين وضعيتي كه كنترلي وجود ندارد بايد توليد كنندگان ملكه خود به فكر توليد و افزايش تعداد زيادي زنبور نر از كندوهاي خوب باشند تا اثرات سوء و نامطلوب حاصل از نرهاي غريبه و ناخواسته را خنثي كنند.در غير اين صورت بايد از تلقيح مصنوعي استفاده نمايند.از اين رو بايد هميشه يك ماه قبل از شروع پيوند پوكه مخصوص نرها در كلني هاي پدري قرار گيرد تا ملكه زنبورعسل در انها تخمريزي كند.يك كلني متوسط ده قابي پدري مي تواند حداكثر 4 تا5 هزار زنبور نر را نگهداري كند و اگر اين كلنيخوب تغذيه نشود زنبورهاي نر حاصله اسپرم خوب توليد نخواهند كرد.

[ سه شنبه بیست و پنجم آبان 1389 ] [ 16:1 ] [ مجتبی بی باعث ومحمدرضابذرافشان ] [ ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ